|
Article on other languages:
|
A Republica Federal d'Alemaña (Bundesrepublik Deutschland [ˈbʊndəsʁepʊˌbliːk ˈdɔʏ̯tʃland] en alemán) ye un país d'Europa Zentral. A Republica Federal muga á lo norte con Dinamarca, a mar d'o Norte e a mar Baltica; á l'este con Polonia e la Republica Checa; á lo sur con Austria e Suiza; e á l'ueste con Franzia, Lusemburgo, Belchica e los Países Baxos. Alemaña s'estendilla dende as alteras montañas d'os Alpes (a tuca más elebata ye o Zugspitze con 2.962 m d'altaria) en o sur, dica as costas d'o mar d'o Norte e d'o Baltico. Por meyo, s'estendillan as tierras alteras, bosquizas, d'Alemaña zentral e as tierras baxas d'Alemaña d'o norte (o punto más baxo ye Neuendorfer/Wilstermarsch, con -3,54 m), trabesatas per beluns d'os mayors ríos d'Europa, como o río Elba, o Rin, e lo Danubio. Mientres d'a más gran parti d'a suya istoria, Alemaña estió un termín cheografico emplegato ta desinnar un aria ocupata por dibersos estatos. Se coombirtió en un estato unito en un periodo de 74 anys (1871-1945), pero dimpués d'a Segunda Guerra Mundial tornó á dibidir-se en a Republica Federal d'Alemaña (RFA —BRD—, conoxita como Alemaña Ozidental) e a Republica Democratica Alemana (RDA —DDR—, conoxita como Alemaña Oriental). O 3 d'otubre de 1990, a RDA e a RFA se reunificoron, asinas que Alemaña tornó a estar una nazión unita. Berlín ye a capital e a ziudat más important. Tamién tienen más d'un millón d'abitants as ziudaz d'Amburgo e Munich. A Republica Federal d'Alemaña en l'autualidat ye una potenzia economica, miembro d'as Nazions Unitas, a OTAN, e d'o G-8. Alemaña ye a terzera economia más gran en termins de produto interior bruto nominal, e o esportador más gran e o segundo importador más gran de biens.
ToponimiaDebito á la localizazión cheografica d'Alemaña en o zentro d'Europa e a suya istoria como rechión no unificata e abitata por destintas tribus e más tardi por barios chicoz Estatos, o nombre d'Alemaña ha pasato á las destintas luengas d'una u atra forma. En cheneral son tres as formas ta o nombre d'o Estato en as destintas luengas d'o mundo:
O nombre d'a tribu d'os alamans probiene d'o protochermanico Alamanniz que puet tener dos senificatos d'a deribazión d'o prefixo Al-. Si Al- senifica "toz", allora o nombre senifica "toz os ombres", una alusión á lo feito de que a tribu yera una confederazión de barios grupos. Si Al-, d'atra man, probiene d'o latín alius, "atros" u "os atros", allora o nombre senifica "foranos" u "ombres estranchers". Istoria
O nazismo y a Segunda Guerra Mundial
Dimpués d'a Primera Guerra Mundial, o resentimiento alemán por as condizions d'o Tratato de Versailles, á más d'a crisis economica (crack de 1929) fazioron posible que o Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei d'Adolf Hitler plegase ta o poder en 1933, proclamando o clamato Terzer Reich. O 1 de setiembre de 1939, a Wehrmacht alemana imbadió Polonia, prenzipiando asinas a Segunda Guerra Mundial, dica 1945. En os primers años d'a guerra, Alemaña con os suyos aliatos, as Potenzias de l'Exe, ocuporon Europa (menos o Reino Unito e a Unión Sobietica), pero dende 1943 o poderío de l'Exerzito Royo e o poderío industrial estatounitense redotoron á o nazismo. Posguerra mundial
En 1945, dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, Alemaña fue dibidita en zonas d'ocupazión melitar, ta cada país prenzipal d'os Aliatos: Estatos Unitos, Unión Sobietica, Reino Unito e Franzia. O 29 de mayo de 1949, a Zona d'ocupazión melitar estatounitense, a Zona d'ocupazión melitar britanica e a Zona d'ocupazión melitar franzesa s'unioron, ta creyar a Republica Federal Alemana. En otubre de 1949, á partir d'a Zona d'ocupazión melitar sobietica se creyó a Republica Democratica Alemana. A reunificazión d'AlemañaO 9 de nobiembre de 1989, as autoridaz d'a Republica Democratica Alemana abrioron á o paso d'os suyos ziutadans o Muro de Berlín, y o 3 d'otubre de 1990 Alemaña Ozidental absorbió á l'antiga RDA, ta formar l'autual Alemaña, en un prozeso politico conduzito por o canzeller d'a RFA Helmut Kohl. Organizazión politico-almenistratiba
Alemaña se dibide almenistratibament en 16 estatos federals ditos Bundesländer (Bundesländ en singular).
Beyer tamién
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.